Jak to jest w końcu z tą kawą - zdrowa czy nie?

Wyobrażasz sobie życie bez kawy?

Dla mnie straciło by ono dużo uroku. Bo dla mnie kawa to nie tylko napój do „pobudzenia”, ale też niezwykły zapach, element tradycji, pretekst do rozmów, „twórca" atmosfery, chwila relaksu.

Ale jak to jest ze zdrowotnym aspektem picia kawy? Pić czy nie pić – oto jest pytanie. ;)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Najwięcej kawy produkuje się w Brazylii, a największe jej spożycie na 1 mieszkańca przypada w krajach skandynawskich. W Polsce ten napój również cieszy się popularnością, i mimo, że wielu z nas nie wyobraża sobie rozpoczęcia dnia bez filiżanki czy kubka gorącej kawy, wciąż krążą sprzeczne przekonania na temat jej wpływu na nasze zdrowie.

 

Odpowiedź na to pytanie nie może być jednak jednoznaczna. To jak działa na nas kawa zależy od wielu czynników, m.in. uwarunkowania genetycznego, stanu zdrowia, tego czy kawę pijemy regularnie czy tylko od czasu do czasu, a także tego ile i jaką kawę spożywamy.

W zależności od tych elementów kawa może wykazywać działanie pozytywne jak i negatywne.

 

 

Kofeina

 

 

To ten składnik budzi największe kontrowersje i mimo, że zawiera go również herbata, cola, czy „energetyki”, to najbardziej kojarzy się z kawą i rzeczywiście to głównie z niej go pobieramy.

Pamiętajmy jednak, że kawa to też inne substancje, np. teofilina, teobromina i spora dawka antyoksydantów.

Jeśli interesuje Cię jaki jest dokładny mechanizm działania kawy i zawartej w niej kofeiny na nasz organizm obejrzyj ten filmik:

 

https://www.youtube.com/watch?v=foLf5Bi9qXs

 

 

 

Pozytywne aspekty picia kawy

 

 

Zacznijmy od tego, że aby kawa wykazywała pozytywne działanie na nasz organizm, powinniśmy spożywać jej odpowiednią ilość, najlepiej 2-3 filiżanki dziennie.

 

Badania wykazały, że kawa pita regularnie w takiej ilości:

 

- korzystnie wpływa na wydolność umysłową i fizyczną (lepsza koncentracja, zmniejszenie senności i zmęczenia – choć w tym przypadku silniejsze działanie występuje u osób pijących kawę rzadko)

 

- obniża ryzyko choroby Parkinsona i Alzheimera (o 30% przy 3 filiżankach dziennie w stosunku do osób nie pijących)

 

- poprawia działanie pamięci długotrwałej

 

- zmniejsza ryzyko zgonu z powodu chorób sercowo-naczyniowych

 

- pomaga przy długotrwałym wysiłku  (kofeina zapobiega zmęczeniu mięśni)

 

- redukuje ryzyko rozwinięcia cukrzycy typu 2

 

- może sprzyjać odchudzaniu (stymuluje rozkład triglicerydów tkanki tłuszczowej)

 

- może być pomocna u chorych na astmę i przewlekłe zapalenie oskrzeli (kofeina rozszerza oskrzela)

 

- zmniejsza ryzyko zapadnięcia na niektóre nowotwory (np. wątroby i jajników)

 

- może wydłużyć życie (zmniejsza ryzyko zapadnięcia na wiele chorób, a poprzez zwiększenie czujności pomaga również w uniknięciu rożnego rodzaju wypadków)

 

- zmniejsza występowanie próchnicy i nieświeżego oddechu (wpływa na ograniczenie działania bakterii na zębach)

 

 

 

Zobacz jak wzbogacić kawę przyprawami, aby była jeszcze pyszniejsza dobra kawa z przyprawami

 

 

 

Negatywne skutki picia kawy

 

 

-w nadmiarze lub u osób wrażliwych na kofeinę może powodować rozdrażnienie, uczucie niepokoju, bezsenność, problemy żołądkowe

 

- „wypłukuje” z organizmu niektóre ważne minerały, jak magnez, potas czy wapń

 

- działa zakwaszająco na organizm

 

- jest źródłem rakotwórczego akryloamidu (jednak znacznie większe ilości zawiera kawa zbożowa, szczególnie z cykorią)

 

- u osób pijących kawę sporadycznie -  może powodować skoki ciśnienia ( u osób pijących kawę regularnie odnotowano jedynie niewielkie „wahnięcia”)

 

- przy nadmiernej ilości może powodować rozwinięcie nowotworu pęcherza moczowego

 

 Warto zauważyć, że negatywne skutki picia kawy ujawniają się przy wysokim jej spożyciu (a właściwie wysokim spożyciu kofeiny, tj. powyżej 500 mg dziennie, co stanowi 4-6 kaw) 

 

 

Kto powinien wykluczyć lub ograniczyć spożywanie kawy

 

 

- osoby z zaburzeniami psychicznymi – picie kawy może pogłębiać objawy choroby

 

- kobiety w ciąży i karmiące piersią - ze względu na łatwość przechodzenia do płodu oraz pokarmu zalecane wykluczenie lub ograniczenie do 1 filiżanki dziennie (większe ilości mogą spowodować m.in. niską masę urodzeniową dziecka lub poronienie)

 

 

 

 

- dzieci – z uwagi na dynamiczny rozwój układu nerwowego kawa działa u dzieci inaczej niż u dorosłych i może powodować zmiany nastroju, rozdrażnienie, zaburzenia snu. Ponadto ze względu na „wypłukiwanie” przez kawę wapnia z organizmu – bardzo ważnego w okresie budowania masy kostnej

 

- osoby z wrzodami i chorobą refluksową (oraz innymi chorobami gastroenterologicznymi) – kawa, m.in. poprzez zwiększenie wydzielania kwasu solnego,  potęguje objawy tych chorób

 

 

Jak widać pozytywne aspekty, szczególnie u osób zdrowych i pijących kawę w odpowiednich ilościach, znacznie przewyższają negatywne.

Jeśli więc cieszysz się dobrym zdrowiem i dobrze czujesz się po spożyciu kawy spokojnie możesz wypić 2-3 filiżanki (filiżanki, nie kubki!) dziennie.

Jeśli chodzi o wybór kawy warto postawić na naturalną kawę mieloną, kawa rozpuszczalna przechodzi wiele procesów technologicznych i często wytwarzana jest z ziaren gorszej jakości. Zawiera ponadto więcej niklu i kwasu szczawiowego (substancja antyodżywcza), może zawierać również szkodliwą dla zdrowia toksynę (ochratoksyna A). Uwaga na kawy typu 2 lub 3 w 1, te składają się głównie z cukru, syropu glukozowego i innych szkodliwych dla zdrowia substancji.

 

 

 

Czarna czy z mlekiem?

 

 

 

 

 

 

 

 

Jeśli lubisz możesz dodać mleka do kawy. Pamiętaj, że są to jednak dodatkowe kalorie (lepiej wybierz mleko 1,5 – 2% niż śmietankę)  i że mleko może powodować u osób z nietolerancją laktozy nieprzyjemne objawy ze strony układu pokarmowego – w takim przypadku zastąp mleko bezlaktozowym lub roślinnym (np. sojowym, owsianym, kokosowym).

Dodatek mleka do kawy sprawdzi się u osób z wrażliwym żołądkiem – załagodzi jej drażniące działanie.

 

Znacznym minusem dodania mleka do kawy może być zmniejszenie aktywności antyoksydantów zawartych w samej kawie (im więcej mleka dodasz tym bardziej zmniejszyć ich dobroczynną aktywność).

Co ciekawe efekt ten nie występuje przy dodaniu do kawy napoju sojowego.

 

 

Ciekawostki:

 

 

- nazwa „kawa” pochodzi od etiopskiej prowincji Kaffa lub jak podają inne źródła od tureckiego określenia wina „qavah/kavhe”

 

- pierwsze plantacje kawy powstały już w 575 r. n. e.

 

- picie kawy zostało zapoczątkowane przez Arabów między XI a XII wiekiem

 

- pierwsza kawiarnia powstała w Wenecji w 1645 r.

 

- kawa rozpuszczalna powstała w latach 30. XX wieku

 

- kawa rośnie na drzewach kawowych, tzw. kawowcach

 

 

 

kawowiec  http://brownpearlcoffee.com/how-its-made.html 

 

- w większości owoców kawowca znajdują się 2 ziarna kawy, z pojedynczych większych ziaren, tzw. peaberry tworzy się specjalny ceniony rodzaj kawy o takiej samej nazwie

 

- najbardziej znane i produkowane w największej ilości 2 odmiany kawy to Arabica (łagodna, mniejsza zawartość kofeiny) i Robusta (mocny, wyrazisty smak, 2 x więcej kofeiny niż w Arabice).

 

- kofeina w naturalnych warunkach produkowana jest przez rośliny jako trucizna na szkodniki

 

- dawka kofeiny śmiertelna dla człowieka wynosi 10g (praktycznie niemożliwe jest dostarczenie takiej ilości z pożywienia, filiżanka kawy zawiera 70-140 mg kofeiny)

 

- przez wiele lat najdroższą kawą na świecie była Kopi Luwak – ziarna pozyskiwane z odchodów cywety; w tej chwili najdroższa to Black Ivory Coffee – produkowana w Tajlandii, pozyskiwana z odchodów słonia (filiżanka kosztuje ok. 150 zł)

 

 

cyweta  http://pl.euroanimal.eu/%C5%81askun_muzang

 

 

 

 

 

 

 

 

Źródła:

 Zygmunt Zdrojewicz1 , Karolina Grześkowiak2 , Marek Łukasiewicz3  Czy picie kawy jest zdrowe?

1 Katedra i Klinika Endokrynologii, Diabetologii i Leczenia Izotopami, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu 2 Uniwersytecki Szpital Kliniczny im. Jana Mikulicza-Radeckiego we Wrocławiu 3 Dolnośląski Szpital Specjalistyczny im. T. Marciniaka – Centrum Medycyny Ratunkowej, Wrocław

 

Wpływ spożycia kawy na organizm człowieka   Wioletta Żukiewicz-Sobczak1,2, Ewelina Krasowska1 , Paweł Sobczak3 , Andrzej Horoch4 , Andrzej Wojtyła2 , Jacek Piątek1 1 Zakład Alergologii i Zagrożeń Środowiskowych, Instytut Medycyny Wsi w  Lublinie 2 Zakład Promocji Zdrowia, Żywności i  Żywienia, Instytut Medycyny Wsi w  Lublinie 3 Uniwersytet Przyrodniczy w Lublinie 4 Zakład Informatyki i  Statystyki Zdrowia, Instytut Medycyny Wsi w  Lublinie 

 

Regina Wierzejska Instytut Żywności i Żywienia, Warszawa   KOFEINA - POWSZECHNY SKŁADNIK DIETY I JEJ WPŁYW NA ZDROWIE

 

Does Adding Milk Block the Benefits of Coffee? - Dr. Michael Greger

https://www.youtube.com/watch?v=hDi9ffMwTVg